Historia

 

 

Wizja powstania muzeum prezentującego spuściznę rodu Sleńdzińskich w Białymstoku zrodziła się pod koniec lat osiemdziesiątych XX w. W 1988 r. mieszkający w Białymstoku prof. Witold Czarnecki skontaktował się z Julittą Sleńdzińska, którą znał z okresu II wojny światowej, kiedy obydwoje mieszkali w dworku Władysława Oskierki w Wilnie. Na zaproszenie państwa Czarneckich święta Bożego Narodzenia A.D. 1988 Julitta spędziła w Białymstoku. Jako spadkobierczyni artystycznego dorobku kilku pokoleń czyniła starania, aby kolekcja nie uległa rozproszeniu. Pojawiła się propozycja zorganizowania wystawy w stulecie urodzin prof. Ludomira Sleńdzińskiego, które przypadało w roku 1989. Dzieki przychylności Ewy Cywińskiej, ówczesnej Dyrektor Biura Wystaw Artystycznych, jednocześnie prezes Towarzystwa Przyjaciół Grodna i Wilna oraz Janusza Figury, dyrektora Muzeum Wojska przygotowano ekspozycje. Merytorycznie wystawę opracowały Barbara Czarnecka i Joanna Tomalska z Muzeum Wojska w Białymstoku. Dzieła na wystawę zwożono z całej Polski: z mieszkania Julitty w Warszawie i Zakopanem, z muzeów oraz prywatnych galerii. Pomysł, aby wystawa zaowocowała czymś trwałym, poparł ówczesny Prezydent Białegostoku, Lech Rutkowski.
 
 
 
14 kwietnia 1992 r. aktem notarialnym Julitta Sleńdzińska przekazała miastu Białystok archiwum
i część spuścizny artystycznej swojej rodziny. W maju 1992 r. Rada Miasta Białegostoku powołała Galerię im. Sleńdzińskich oraz zatwierdziła jej statut, w którym była mowa o Społecznej Radzie Programowej, w skład której miała wejść m.in. ofiarodawczyni. Jednak Julitta Sleńdzińska zmarła 16 czerwca 1992 r. i nie wzięła udziału w pierwszym jej posiedzeniu. W dniu 2 listopada 1992 r. obowiązki w Galerii podjęli pierwsi jej pracownicy: kierownik - Stanisława Gryncewicz oraz kustosz - Anna Hendzel-Andreew. Na siedzibę Galerii przeznaczono część pomieszczeń po dawnej bożnicy żydowskiej przy ul. Waryńskiego 24a, gdzie wcześniej mieściły się Pracownie Sztuk Plastycznych. Oficjalne otwarcie Galerii im. Sleńdzińskich nastąpiło 30 kwietnia 1993 r. W 2005 r. Galeria otrzymała dodatkowe pomieszczenie dawnej bożnicy, zajmowane przez zlikwidowaną Spółdzielnię Pracy Krawieckiej „Białostoczanka”, a w roku 2010 salon wystawowy przy ul. Legionowej 2 (dawny sklep „Telimena”). Po przejściu na emeryturę, w kwietniu 2008 roku, dyrektor Stanisławy Gryncewicz obowiązki dyrektora pełnił Mariusz Kostro. W lutym 2010 roku Prezydent Miasta Białegostoku powierzył kierowanie Galerią Jolancie Szczygieł-Rogowskiej, historykowi, kustoszowi Muzeum Podlaskiego
w Białymstoku.
 
 
 
Trzon kolekcji Galerii stanowią dzieła: Aleksandra, Wincentego, udomira, Julitty Sleńdzińskich.
W zbiorach znajdują się obrazy olejne, polichromowane drewniane rzeźby i płaskorzeźby, studia rysunkowe, szkice luzem i w tekach, datowane od pol. XIX do lat osiemdziesiatych XX wieku. Galeria posiada również kolekcję grafiki wileńskiej głównie z XIX oraz XX w. oraz obiekty rzemiosła artystycznego i instrumenty muzyczne, m.in. klawesyn francusko-flamandzki firmy Zuckermann. Galeria posiada archiwum rodzinne Sleńdzińskich - bogaty zbiór dokumentów związanych z życiem
i twórczością rodziny. Najstarsze dokumenty związane są z Marcinem Sleńdzińskim (1754-1830), największa liczba archiwaliów dotyczy życia i twórczości Ludomira Sleńdzińskiego oraz Julitty Sleńdzińskiej.   /I. Suchocka/